Kendime Zaman Ayıramıyorum Diyen Kadınlar Neden Haklı?

“Zamanı Yönetemiyorum” Değil, “Zamanım Gasbediliyor”

“Kendime zaman ayıramıyorum” cümlesi, çoğu kadının gündelik hayatta sıkça kurduğu ama çoğu zaman hafife alınan bir itiraftır. Bu ifade genellikle kişisel bir beceri eksikliği gibi yorumlanır:

Plan yapamıyor, önceliklendiremiyor, kendine bakmıyor…

Oysa sosyolojik açıdan bakıldığında mesele bireysel değil, yapısaldır. Kadınların zamanı, fark edilmeden ama sistemli biçimde bölünür, parçalanır ve başkalarının ihtiyaçları için kullanılır.

Görünmeyen Emek: Bitmeyen Mesai

Ev işleri, çocuk bakımı, yaşlı ebeveynlerin ihtiyaçları, duygusal destek verme, evin zihinsel organizasyonu…

Bunların büyük bölümü ücretsiz, görünmeyen ve çoğu zaman “doğal görev” olarak kabul edilir.

Kadın gün boyu çalışır ama günün sonunda “ne yaptın?” sorusuna net bir cevap veremez. Çünkü yapılan işler listelenmez, ölçülmez ve takdir edilmez.

Bu noktada sorun şudur:

Kadın boş zamanı olmadığı için değil, boş zamanı hak olarak görmesi engellendiği için kendine zaman ayıramaz.

Suçluluk Kültürü ve “Önce Sen” Diyememek

Kadınlara küçük yaştan itibaren şu öğretilir:

Önce başkalarını düşün

Fedakârlık erdemdir

Kendinle ilgilenmek bencilliktir

Bu kültürel kodlar yetişkinlikte suçluluk duygusu olarak geri döner.

Kadın kendine zaman ayırdığında bile zihni meşguldür:

“Yapmam gereken başka bir şey var mıydı?”

Bu nedenle dinlenmek bile tam anlamıyla dinlenmek değildir.

Zamanın Parçalanması: Sürekli Tetikte Olma Hali

Kadınların zamanı çoğunlukla kesintilidir.

Bir işi yaparken aynı anda başka bir ihtiyaca hazır olmak zorundadır.

Bu sürekli tetikte olma hali:

Zihinsel yorgunluk yaratır

Odaklanmayı zorlaştırır

“Kendime ait zaman” hissini ortadan kaldırır

Beş dakikalık kahve molası bile yarım kalır.

Sorun Kadınlarda Değil, Sistemde

“Kendime zaman ayıramıyorum” diyen kadınlar haklıdır çünkü:

Zamanları eşit paylaşılmaz

Emekleri görünmez kılınır

Dinlenme hakları sorgulanır

Kendilerine ait alan talep etmeleri öğretilmez

Bu bir kişisel başarısızlık değil, toplumsal bir sonuçtur.

Çözüm Nerede Başlar?

Çözüm yalnızca “kendine vakit ayır” demekle gelmez.

Asıl ihtiyaç olanlar:

Görünmeyen emeğin görünür kılınması

Ev içi sorumlulukların adil paylaşımı

Kadının zamanının da değerli olduğunun kabulü

Suçluluk kültürünün sorgulanması

Kadın kendine zaman ayıramıyorsa, önce şu soru sorulmalı:

“Bu zaman kimler için, neden ve nasıl kullanılıyor?”

Son Söz

Kendine zaman ayıramadığını söyleyen kadınlar şikâyet etmiyor; gerçeği dile getiriyor.

Bu gerçeği bireysel çözümlerle değil, toplumsal farkındalıkla konuşmak gerekiyor.